Ομάδα Δασκάλων του 132ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών - Σχολικό Συγκρότημα Γκράβας

Δίδαξαν τη... σωστή συμπεριφορά

Μέσα από ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα πρόληψης και εκπαίδευσης, τα παιδιά μετείχαν πιο ενεργά στο σχολείο, μειώθηκαν οι συγκρούσεις μεταξύ μαθητών, βελτιώθηκε η επικοινωνία και αντιμετωπίστηκαν περιστατικά κακοποίησης «E» 25/5

Θεαματικά ήταν τα αποτελέσματα παρεμβάσεων του ΚΕΘΕΑ σε σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, η πλειονότητα των οποίων αποτελείται από παιδιά μεταναστών σε ποσοστό 70%, προκειμένου να προληφθεί η χρήση ουσιών και η εν γένει παραβατικότητα.

Στόχος των προγραμμάτων πρόληψης και εκπαίδευσης του ΚΕΘΕΑ ήταν να στηρίξει και να γεφυρώσει στη μαθητική κοινότητα της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης τις διαφορετικές κουλτούρες και εθνικότητες

Με γνώμονα ότι από τη μετανάστευση και τη διαφορετικότητα προκύπτουν στο σχολείο επιβαρυντικοί παράγοντες σχετικά με τη χρήση ουσιών ή άλλων παράνομων συμπεριφορών, το ΚΕΘΕΑ (Κέντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων) παρενέβη δυναμικά.

Και εφάρμοσε τα τελευταία χρόνια ένα ολοκληρωμένο, πολυεπίπεδο πρόγραμμα πρόληψης και εκπαίδευσης σε σχολεία του κέντρου της Αθήνας.

Θετικά μηνύματα
Το εγχείρημα ήταν δύσκολο. Όμως τα αποτελέσματα της επίπονης και μακροχρόνιας προσπάθειας ήταν σοβαρά και με θετικά μηνύματα.

Και αυτό γιατί αποδείχθηκε ότι τα παιδιά μεταναστευτικής καταγωγής έπειτα από αυτές τις παρεμβάσεις μετείχαν πιο ενεργά στο σχολείο, βελτίωσαν τις επιδόσεις τους και τις μεταξύ τους σχέσεις. Οι γονείς τους βελτίωσαν την επαφή τους με το σχολείο και τα παιδιά τους, ενώ οι δάσκαλοι υιοθέτησαν έναν ρόλο πιο συνεργατικό και υποστηρικτικό, τόσο μεταξύ τους όσο και με τους μαθητές.

Επίσης, μειώθηκαν σημαντικά οι συγκρούσεις μεταξύ των μαθητών, η ενδοσχολική επικοινωνία βελτιώθηκε, η επικοινωνία με άλλους φορείς «άνοιξε» και αντιμετωπίστηκαν περιστατικά κακοποίησης, παραμέλησης και ψυχικής υγείας.

Στόχος των προγραμμάτων πρόληψης και εκπαίδευσης του ΚΕΘΕΑ ήταν να στηρίξει και να γεφυρώσει στη μαθητική κοινότητα της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης τις διαφορετικές κουλτούρες και εθνικότητες.

Το κύριο μέλημα της «στρατηγικής» ήταν να σπάσει το κάτω μέρος του παγόβουνου, ώστε να αποφευχθεί και να καθυστερήσει η έναρξη παράνομης συμπεριφοράς σε παιδιά μεταναστευτικής καταγωγής.

Τα προγράμματα αυτά του ΚΕΘΕΑ έγιναν σε δύο δημοτικά σχολεία.

Το πρώτο εφαρμόστηκε σε μαθητές 6-12 ετών στο 132ο δημοτικό στην Γκράβα και έχει αποσπάσει (ανάμεσα σε άλλες επιβραβεύσεις) και το 1ο διεθνές βραβείο Mentor Foundation.

Ξεκίνησε το 2000 και ολοκληρώθηκε το 2003. Μετά το 2003 το πρόγραμμα συνεχίστηκε με τον ίδιο ακριβώς τρόπο με ευθύνη του συλλόγου διδασκόντων και συντονίστρια τη διευθύντρια του σχολείου (μέχρι το 2007), κ. Στέλλα Πρωτονοταρίου. Τα χαρακτηριστικά και τα αποτελέσματα αυτής της παρέμβασης μας περιέγραψε η υπεύθυνη του τομέα πρόληψης κ. Ιωάννα Κυρίτση

Το δεύτερο, στο 79ο δημοτικό στο κέντρο των Πατησίων.

Εφαρμόστηκε κατά το διάστημα 2007-2008 (και συνεχίζεται μέχρι σήμερα από το ΚΕΘΕΑ και δασκάλους).

Ημερίδα
Την παρουσίαση και τα χαρακτηριστικά της εν λόγω παρέμβασης έκανε στην ημερίδα του ΚΕΘΕΑ η κ. Σωτηρία Τσιώτρα, σύμβουλος τοξικοεξάρτησης - πρόληψης.

Επίσης από το Τμήμα Μελετών του ΚΕΘΕΑ έγινε έρευνα για την παραβατικότητα εφήβων μεταναστών, που διενεργήθηκε το 2004-05 σε επτά δευτεροβάθμια σχολεία του κέντρου της Αθήνας σχετικά με την εμπλοκή των παιδιών των μεταναστών με την παραβατικότητα και τη χρήση ουσιών.

Τα συμπεράσματα των ανωτέρω παρεμβάσεων και ερευνών αναπτύχθηκαν σε ημερίδα του ΚΕΘΕΑ την περασμένη εβδομάδα.

Στο πλαίσιο αυτών των προγραμμάτων επιστήμονες του τμήματος πρόληψης συνεργάστηκαν με μαθητές-παιδιά μεταναστών, τους γονείς τους, τους δασκάλους τους κ.λπ.

Η «ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ» ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΙΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ

132ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΤΗΝ ΓΚΡΑΒΑ
Μειώθηκαν οι ρατσιστικές συμπεριφορές

ΣΥΝΘΕΣΗ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Μαθητές από άλλες χώρες: ποσοστό 70%, Μαθητές Ελληνες: ποσοστό 30%

ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ: Η ενδυνάμωση του σχολείου και η προώθηση στάσεων και συμπεριφορών που οδηγούν σε υγιείς επιλογές και συμβάλλουν στην καθυστέρηση ή στην αποφυγή της έναρξης στη χρήση ουσιών ή άλλης παραβατικότητας. Εκπαίδευση δασκάλων και γονέων να δουλέψουν με κατευθυντήριους άξονες τις αρχές των δικαιωμάτων του παιδιού, της αλληλεγγύης απέναντι στην πολιτισμική ετερότητα και της εξάλειψης του τρόπου σκέψης με στερεότυπα.

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕ ΤΡΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΧΡΟΝΙΕΣ ΣΤΟ 132ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ: Κατά τη διάρκεια του προγράμματος πραγματοποιήθηκαν:

Εκπαίδευση μαθητών σε 7 τμήματα:

1 φορά την εβδομάδα.
Εκπαίδευση δασκάλων: Ομαδική 70 ώρες (αλλά και ατομική, συμβουλευτική).
Εκπαίδευση γονέων:
Συναντήσεις σε 42 ώρες (και με διερμηνεία στην αλβανική)
Ανοιχτό σεμιναριακό πρόγραμμα 15 συναντήσεων.
ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ:

Πολλοί καβγάδες και ρατσιστικές συμπεριφορές τόσο ανάμεσα στα παιδιά στην αυλή όσο και ανάμεσα στους γονείς.
Πολλή μικρή συνεργασία με τις οικογένειες. Ανύπαρκτος σύλλογος γονέων.
Δύσκολη και πολύ προβληματική η επικοινωνία μεταξύ των ομάδων του σχολείου.
Έκθεση των παιδιών του 132ου δημοτικού σε καταστάσεις χρήσης κι άλλων παραβατικών συμπεριφορών, λόγω της συστέγασης με πολλά σχολεία της δευτεροβάθμιας.
ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΕΤΑ:

Σημαντικός αριθμός μαθητών, γονέων και δασκάλων ανέφερε προσωπικές αλλαγές κυρίως όσον αφορά την αύξηση των γνώσεων, τη βελτίωση αυτοεκτίμησης, την καλύτερη διαχείριση της διαφορετικότητας, τη βελτίωση της μεταξύ τους συνεργασίας.
Μειώθηκαν σημαντικά οι συγκρούσεις ανάμεσα στους μαθητές.
Οι σχέσεις με τους γονείς έγιναν πιο λειτουργικές.
79ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ
«Γεφυρώθηκαν» οι σχέσεις

ΣΚΟΠΟΣ: Να στηρίξει το παιδί κατά τη μετάβασή του από το δημοτικό στο γυμνάσιο, καθώς οι ηλικίες 12-14 είναι η χρονική περίοδος κατά την οποία εντοπίζεται η έναρξη πειραματισμού με ουσίες. Επίσης να προληφθεί η σχολική διακοπή.

ΠΡΟΦΙΛ της ΣΤ ΤΑΞΗΣ:

27 μαθητές (18 κορίτσια, 9 αγόρια)
8 διαφορετικές εθνικότητες
ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΚΕΘΕΑ: Ανάμεσα στους μαθητές υπήρχε:

Κυρίαρχη επιθετικότητα σε όλες τις μορφές και ανταγωνισμός.
Εμφανής δυσκολία καθημερινής συνύπαρξης και απουσία συνοχής στην τάξη.
Πρώιμη παραβατικότητα.
ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ: Το «γεφύρωμα» μεταξύ μαθητών, δασκάλων, γονέων κ.λπ. έδειξε τα πρώτα θετικά του μηνύματα και η προσπάθεια συνεχίζεται παρά το άνοιγμα δύσβατων δρόμων.

ΓΚΕΛΥ ΑΛΜΑΛΙΩΤΟΥ - ΚΑΛΑΜΠΑΛΙΚΗ
almaliotou@pegasus.gr

http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11424&subid=2&tag=8334&pubid=3850828